merschnecke,
die
,
auch
der
;
-s
(für
der
)/
-n
.
1.
ein kleines Meerestier; nach den lat. Äquivalenten
coccus, concha, murex, testudo, torpedo
können Austern, die Purpurschnecke, Muscheln, generell: alle eßbaren Schalentiere, außerdem der Krampffisch sowie die Schildkröte gemeint sein; als Metonymie: ›Muschelschale‹; zu
1
(
das
) 1.
Wortbildungen:
merschneckenfaher
,
merschneckenfischer
,
merschneckenschweis
.

Belegblock:

Volkmar (
Danzig
1596
):
Ostreum [...], Meerschnecken. [...]. Ostrum [...], der Meerschneckenschweiß oder blut / daraus man die Purpurfarbe macht.
Österley, Kirchhof. Wendunmuth (
Frankf.
1603
):
Ein adler führete eine meerschnecken in seinen klawen, versuchte auff alle weise, [...], dieselbige zu öffnen.
Goedeke, Fischart. Landlust
199
(
Straßb.
1579
):
Es können eim zwar all mörschnecken, | Noch dornbutt, meurn so wol nit schmecken.
Sudhoff, Paracelsus (
um 1567
):
Margarita ist ein perlin, [...] er wachst in den mêrschnecken.
Bremer, Voc. opt.
17082
(
schwäb.
,
14. Jh.
):
Coccus [...] est pannus sangwineum habens colorem, qui bis tingitur, ut magis coloretur. Idem et coccinum/-ni dicitur; uel est filum rubei coloris sic dictum a coclea, quod est monstrum marinum, vulgariter merschnegg [...] merschnegen.
Maaler (
Zürich
1561
):
Meerschnaͤcken (der) Ostreu͂, Murex. Brot darmit man Meerschnaͤcken ißt. [...]. Meerschnaͤckenfischer. Conchyta. Meerschnaͤckenschweiß / darmit man purpur faͤrbt. Ostrum.
Purpurfarb / leybfarb von dem bluͦt oder safft eines meerschnaͤckens.
Pfeiffer, K. v. Megenberg. B. d. Nat. (
oobd.
,
1349
/
50
):
Testudo haizt ain snek, dar umb, [...], daz er mit ainr schaln bedecket ist.
Bauer u. a., Kunstk. Rud.
418
(
oobd.
,
1607
/
11
):
korbtrühlin, [...] mit kleinen weissen meerschneggelein gestickht.
Schmitt, Ordo rerum 320, 13.
2
;
2.
ein Folterwerkzeug.
Bedeutungsverwandte:
vgl. , 1, 1, 2, 2.

Belegblock:

Turmair (
moobd.
,
1522
/
33
):
Man strich die christen mit gerten aus, man leget si, warf si mit plosem ruk auf wechs, wie fueseisen, merschnecken.