krampf
II
der
;-s/-e
, auch -Ø
+ Uml.;zu
mhd.
krampf
›Krampf‹
, hier aus semantischen Gründen von krampf
I getrennt.›Muskelkontraktion, Krampf‹.
Beleghäufung in medizinischen Fachtexten.
Bedeutungsverwandte:
läme
verkrümmung
verstrupfung
Syntagmen:
krämpfe bringen / haben / machen
; der k.
(Subj.) jn. töten / ziehen, jm. wetun
; ursache / zeichen des krampfes
; apokryphischer / tödlicher k
.Wortbildungen:
krampfader
krampfäderig
krampfring
Belegblock:
Follan, Ortolf. Arzneib.
27, 2
(rib.
, 1398
): De krampe dy kommet itswanne von deme dranke vnd is gar totlych.
Strauss, A. v. Villanova dt.
161v, 24
(obd.
, Hs. 1421
): daz oley, daz davon yn kommet, daz ist gut für den krampf.
Keil, Peter v. Ulm
106
(nobd.
, 1453
/4
): salb dich domit wo dir der krampf we tü.
Menge, Laufenb. Reg.
1652
(Hs. ˹nalem.
, um 1470
˺): Der wil darnach die beine han | Bis uff die knoden sunderlich | Vnd krampf geswulst vnd deß glich.
Schlosser, H. v. Sachsenh.
2215
(schwäb.
, 1453
): So krumpt er sich, als het er krampff.
Sudhoff, Paracelsus
5, 415, 12
(1527
/8
): da macht es ein krampf, aber kein geschwulst [...] aber ein krampf mit hiz.
Ebd.
8, 282, 28
(1530
): diser donner ist ein ursach des krampfs.
Ebd.
10, 310, 2
(1536
): gibt groß adern, die man krampfadern nennet.
Pfeiffer, K. v. Megenberg. B. d. Nat.
127, 13
(oobd.
, 1349
/50
): daz pibergail [...] hât die kraft, daz ez die gaist und die fäuhtin vertreibet, die den krampf machent.
Ebd.
400, 20
: ez ist gar unsicher der die wurzel neuzet, wan si pringt dick tœtleich krämpf.
Strauss, a. a. O.
155v, 25
; Fastnachtsp.
864, 32
; Menge, a. a. O.
3777
; 4832
; Sudhoff, a. a. O.
5, 447, 21
; 8, 326, 33
; Brack
a 7r
; Dasypodius
362r
; Maaler
250v
; 260v
; Mylius
C 1v
; Dict. Germ.-Gall.-Lat.
284
; Schwäb. Wb.
679
.‒
Vgl. ferner s. v. akzidenz
2, aufblasen
2, bärmutter
2, bauchgeäder
, bedeuten
8.