krampf
II
der
;
-s/-e
, auch
+ Uml.;
zu
mhd.
krampf
›Krampf‹
, hier aus semantischen Gründen von
krampf
I getrennt.
›Muskelkontraktion, Krampf‹.
Beleghäufung in medizinischen Fachtexten.
Bedeutungsverwandte:
läme
,
verkrümmung
,
verstrupfung
.
Syntagmen:
krämpfe bringen / haben / machen
;
der k.
(Subj.)
jn. töten / ziehen, jm. wetun
;
ursache / zeichen des krampfes
;
apokryphischer / tödlicher k
.
Wortbildungen:
krampfader
,
krampfäderig
,
krampfring
›Ring aus Sargnägeln als Mittel gegen Krampf‹ (a. 1585).

Belegblock:

Follan, Ortolf. Arzneib.
27, 2
(
rib.
,
1398
):
De krampe dy kommet itswanne von deme dranke vnd is gar totlych.
Strauss, A. v. Villanova dt.
161v, 24
(
obd.
, Hs.
1421
):
daz oley, daz davon yn kommet, daz ist gut für den krampf.
Keil, Peter v. Ulm
106
(
nobd.
,
1453
/
4
):
salb dich domit wo dir der krampf we tü.
Menge, Laufenb. Reg.
1652
(Hs. ˹
nalem.
,
um 1470
˺):
Der wil darnach die beine han | Bis uff die knoden sunderlich | Vnd krampf geswulst vnd deß glich.
Schlosser, H. v. Sachsenh.
2215
(
schwäb.
,
1453
):
So krumpt er sich, als het er krampff.
Sudhoff, Paracelsus
5, 415, 12
(
1527
/
8
):
da macht es ein krampf, aber kein geschwulst [...] aber ein krampf mit hiz.
Ebd.
8, 282, 28
(
1530
):
diser donner ist ein ursach des krampfs.
Ebd.
10, 310, 2
(
1536
):
gibt groß adern, die man krampfadern nennet.
Pfeiffer, K. v. Megenberg. B. d. Nat.
127, 13
(
oobd.
,
1349
/
50
):
daz pibergail [...] hât die kraft, daz ez die gaist und die fäuhtin vertreibet, die den krampf machent.
Ebd.
400, 20
:
ez ist gar unsicher der die wurzel neuzet, wan si pringt dick tœtleich krämpf.
Strauss, a. a. O.
155v, 25
;
Fastnachtsp.
864, 32
;
Menge, a. a. O.
3777
;
4832
;
Sudhoff, a. a. O.
5, 447, 21
;
8, 326, 33
;
Brack
a 7r
;
Dasypodius
362r
;
Maaler
250v
;
260v
;
Mylius
C 1v
;
Dict. Germ.-Gall.-Lat.
284
;
Schwäb. Wb.
679
.
Vgl. ferner s. v.
akzidenz
 2,
aufblasen
 2,
bärmutter
 2,
bauchgeäder
,
bedeuten
 8.