herzgrüblein,
herzgrübel,
das
.1.
›Magengrube, Körperstelle in der Mitte der Brust unterhalb des Brustbeins‹; vgl. am ehesten herz
(das
) 2.Belegblock:
Cirurgia H. Brunschwig
17rb, 35
(Straßb.
[1497
]): dz hertz grieblin ist des magē munt biß vff den nabel. vn̄ vō dem nabel biß vf die macht.
Sudhoff, Paracelsus
5, 415, 27
(1527
/8
): Vom bauchgeeder. So das selbig zu schaden get [...], so hat es sein anatomei im herzgrübli [...] so der krampf anfenglich kompt im bauchgeederwunden.
Winter, Nöst. Weist.
1, 12, 38
(moobd.
, 2. H. 16. Jh.
): Wan ihemant ain gastung hat [...] und kompt etwan ainer [...] und lißnet am venster [...] und sticht [der wirt] durch das venster und ersticht die person [...], so soll er [...] im 3 ₰ auf das herzgrublin legen, alßdan hat er in gegen der welt gepiest.
Cirurgia H. Brunschwig
17ra, 30
; Sudhoff, a. a. O.
5, 199, 11
; Siegel u. a., Salzb. Taid.
78, 8
.2.
›Brusthöhle, die das Herz und die Lungen enthält‹; vgl. herz
(das
) 1; 2.Belegblock:
Dasypodius
41r
(Straßb.
1536
): Præcordia [...]. Dz netz vm̄ die ingeweyd. Præcordium, das hertz gruͤbly.
Maaler
220r
(Zürich
1561
): Hertzgruͤble / die hoͤle deß hertzens. Ventriculus cordis. Onmacht vnd wee im Hertz gruͤblin.
Mylius
B 7v
.